Constant Willems

ROMEINS CASTELLUM (2013)

In opdracht van de Rijksgebouwendienst bouwde ik een maquette van een Romeins castellum voor een permanente expositie in het Nationaal Militair museum in Soesterberg. De maquette, op schaal 1 : 330, geeft een reconstructie weer van zo’n grensfort zoals dat aan de noordgrens van het Romeinse Rijk, in ons land, in het jaar 200 na Chr. gestaan zou kunnen hebben. De Rijn was toen de grensrivier.
Tijdens de bouw schreef ik een historische verantwoording waarin ik uitvoerig uitéénzet hoe ik aan de gegevens ben gekomen en waarvoor de afzonderlijke gebouwen binnen het grensfort dienden. Om duidelijk te maken in welke omgeving zo’n castellum doorgaans werd gebouwd, en hoe gebruik werd gemaakt van het omliggende terrein, werd een groot deel van de grondplaat benut om dit weer te geven.


Overzicht van de hele grondplaat. Onder de Rijn, die toen grotendeels een ander verloop had dan tegenwoordig. Het castellum ligt op een stroomrug tussen de rivier en het moerassige achterland. De limesweg loopt er dwars door heen. Links een aantal gebouwen buiten het fort die het begin aangeven van een vicus, een kampdorp.


Het castellum is in drie gedeelten opgesplitst. Rechts van de weg ter weerszijden van de principia staan acht barakken voor de infanterie. Linksonder de barak voor de cavalerie, een open ruimte die we tegenwoordig een “bak” bij een manege zouden noemen en links daarvan de stallen. Daarachter drie werkplaatsen. Rechtsboven het hospitaal, daarnaast de graanschuur en daaronder de woning van de commandant.


Links het moeras, uiterst rechts de rivier.


Het begin van de vicus met op de voorgrond in de rivier een aanlegsteiger met een handelsschip (als opgegraven in Leidsche Rijn). Het witte gebouw op de achtergrond is een badhuis.


Maquettebouw en modelbouw van schepen komen hier bij elkaar. Twee patrouilleschepen liggen hier gedeeltelijk op de oever.